Focus groep en Single interview

Een focusgroep is bij uitstek een onderzoeksmethode om meer dan alleen maar feitelijke c.q. kwantitatieve informatie uit de 'markt' te halen. Het betreft een kwalitatieve vorm van primair onderzoek uitvoeren. En zeker als het gaat om een gesprek met experts binnen de zakelijke markt of met consumenten, voldoet een focusgroep aan het doel om inzicht te krijgen in, ideeën op te doen over, samen na te denken over, etc. een bepaald thema. Een focusgroep kan gezien worden als een 'denktank'.

Voor een goed functionerende focusgroep zijn de volgende 3 fasen van belang:

1. een zorgvuldige voorbereiding, onder andere qua dialoogthema's
2. een gespreksleider die de maximale bijdrage uit alle deelnemers weet te halen
3. een goede analyse, interpretatie en rapportage van het gesprek/de gesprekken

Voor de uitvoering werken wij samen met een zeer ervaren gespreksleider of interviewer die over een ruime ervaring beschikt en deelnemers daadwerkelijk weet te stimuleren tot wezenlijke bijdragen aan de dialoog. Hieronder worden de bovengenoemde 3 fasen qua werkwijze nader toelicht.

1. een zorgvuldige voorbereiding, onder andere qua dialoogthema's
Een zorgvuldige voorbereiding bestaat naar onze mening uit een gedegen overleg met u om te praten over uw doelstellingen, over de dialoogthema's die aan bod zouden kunnen komen en over de personen die aan het gesprek/de gesprekken zullen deelnemen (qua functie, verantwoordelijkheden en organisatie alwaar men werkzaam is). Het succes van de gesprekken wordt mede door de deelnemers bepaald. Voor deze onderzoeksmethode kunnen maximaal 6 tot 8 personen aan 1 gesprek deelnemen. Het overleg met u resulteert in een concreet uitgangsthema (Waar gaat het precies om?), een lijst met vraagpunten en in een profiel van de door u gewenste deelnemers aan de gesprekken. Wat betreft de vraagpunten, maakt u als interne deskundige een eerste aanzet in de vorm van een 'vraagpuntenlijst'.

Onze medewerkers zullen vervolgens de deelnemers gaan werven en selecteren. De uitnodiging wordt schriftelijk bevestigd en direct voorafgaand aan de gesprekken worden deelnemers telefonisch herinnerd aan de afspraken die zijn gemaakt.

2. een gespreksleider die de maximale bijdrage uit alle deelnemers weet te halen
De volgende fase bestaat uit de gesprekken zelf. Indien de deelnemers zelf de voorkeur geven aan een bijeenkomst in de avonduren, zal een bijeenkomst maximaal 3 uur duren (inclusief pauzes) en gepland worden van 19.30 uur t/m 22.30 uur. De deelnemers zullen een nader te bepalen vergoeding voor deelname ontvangen, exclusief reiskosten.

Zoals gezegd zullen de gesprekken plaatsvinden onder leiding van een ervaren gespreksleider. Een focusgroep is voor hem een onderzoeksgesprek. Aan de hand van thema's stimuleert hij de dialoog tussen de deelnemers. Hij spreekt bewust van een dialoog en niet van een discussie of debat, daar de laatste 2 in het teken staan van 'het behalen van het eigen gelijk' terwijl een dialoog veel meer heeft van 'het gezamenlijk zoeken naar het inzicht in het uitgangsthema'. Daarbij volgt hij onderstaand schema:

1. probleemstelling of uitgangsvraag
2. standpunten c.q. antwoorden per deelnemer
3. argumenten ter nadere verklaring van de ingenomen standpunten
4. het toetsen van de argumenten, maar ook nagaan of de vooraf geformuleerde veronderstellingen rond het te onderzoeken probleem wel juist waren
5. eindconclusie
6. resumerende statements

Op de achtergrond kunt u meekijken en meeluisteren. Tussentijds wilt u wellicht heel summier evalueren en suggesties geven voor kleine bijsturingen. Dit alles is mogelijk. Voor een geschikte ruimte alwaar de gesprekken plaatsvinden kunnen wij zorgdragen.

3. een goede analyse, interpretatie en rapportage van het gesprek/de gesprekken De laatste fase heeft te maken met de analyse, interpretatie en rapportage. Basis voor deze fase zijn natuurlijk de gesprekken zelf die voor dit doel op audiotape zijn opgenomen. Na afloop ontvangt u een zo bondig mogelijk rapport met een overzicht van standpunten, argumenten, eindconclusies en resumerende statements. U beschikt over de inzichten die sleutelpersonen hebben aangaande de ontwikkelingen binnen hun professie of hun consumptieve gedragingen binnen een periode van nu tot over 5 jaar. De vergaarde informatie zal een wezenlijke bijdrage kunnen leveren aan het ontwikkelen en doorontwikkelen van producten en diensten voor de middellange termijn die u op de markt wenst te zetten.

Bij een single-interview worden de mondelinge interviews individueel afgenomen, met daarin heel veel open vragen. Daarbij wordt hetzelfde schema gehanteerd, zoals hierboven beschreven.

Tijdsplan
Gespreksdeelnemers op 'niveau' zijn niet binnen een paar dagen 'vast te leggen'; vaak geeft de eigen agenda van de deelnemers aanleiding tot het wat verder vooruit plannen van een afspraak. Indien wij in week 1 de opdracht ontvangen, dan stellen wij voor om direct in week 2 t/m 5 te starten met de werving en selectie van de deelnemers. De afspraak voor de gesprekken kan dan in week 6 of week 7 gemaakt worden. De fase van analyse, interpretatie en rapportage vergt daarna nogmaals 2 tot 3 weken. Dit zou betekenen dat u uiterlijk na 10 weken over onze schriftelijke rapportage kunt beschikken.

Vervolgonderzoek
De resultaten van een focusgroep en een single-interview vormen meestal een waardevolle bijdrage aan het omzetten van de probleemstelling in een kwantificerende vragenlijst, als u beslist voor een kwantitatief vervolgonderzoek.